Dit was mijn laatste dag als eigenaar van een eenmanszaak. Een reeks handtekeningen maakte van mij vanmiddag de Directeur Groot Aandeelhouder van Visser Visible B.V. Voor mij is het een mijlpaal: het luidt een nieuw hoofdstuk in voor mijn bedrijf, maar ook voor mijzelf. Hoe zag de weg hiernaartoe eruit? Hier volgt een beknopt en selectief reisverslag. Of misschien is het wel mijn motivatiebrief voor deze nieuwe baan.
Waarheidsvinding
Wat is waar en wat niet? Die vraag werd in mijn jeugd beantwoord met een verhaal. Een verhaal dat al millennia de blauwdruk was van het goede leven dat je lidmaatschap van een gemeenschap verschafte dat geldig was tot voorbij de dood. Een verhaal dat beschreef hoe de wereld in elkaar stak en dat de feiten oversteeg. Toen ik tijdens mijn studie biologie de wetenschappelijke methode van waarheidsvinding leerde kennen, bleef er van een in zes dagen geschapen wereld weinig over. Evolutie was de niet te ontkennen oorsprong van onze soort. De mens een dier onder de dieren.
De wetenschap was voor mij bevrijdend. En het genot dat te ontsluiten voor anderen ontdekte ik tijdens mijn masterstage. Ik blogde over mijn onderzoek naar leeuwen in Kameroen. Het schrijven was een heerlijke manier van reflecteren op al die nieuwe indrukken en een uitlaatklep voor mijn engagement. Daarbij had het gegeven dat mensen die ik niet kende mijn verhalen lazen iets magisch.
De magie van het mediapark
Diezelfde magie voelde ik toen ik voor het eerst uit de trein stapte op station Hilversum Mediapark. Mijn blog leidde tot een interview op Radio 1. Geïnterviewd worden is een hele kunst, zo bleek. Een kunst die ik nog niet beheerste, maar die me wel intrigeerde.
Een paar maanden na mijn afstuderen in januari 2011 kreeg ik een baan als wetenschapsjournalist bij de NTR en de VPRO. Ik bereidde radio-items voor en schreef talloze verhalen, soms vijf per dag. Dit was een perfecte manier om mijn nieuwsgierigheid te botvieren. Bovendien voelde het ontsluiten van wetenschap voor een breed publiek als maatschappelijk bijdragen. Ik haalde er veel voldoening uit.
Freelancen Werken op het Mediapark is in veel opzichten hemels. De minder rooskleurige kanten, waarover elders voldoende is bericht, brachten mij ertoe om in 2015 de vlucht naar voren te nemen en ik stortte mij volledig op het freelancen. Toegegeven, dat bestond aanvankelijk deels uit werk voor dezelfde programma’s, ditmaal als freelancer.
Schrijven bleef hard werken (en dat is het nog steeds), zeker als de deadline naderde. Waar ik meer van genoot waren de voorgesprekken met talloze wetenschappers. Ik overschreed de lijn tussen mijn eigen behoefte aan het leren begrijpen van de wereld en een functioneel gesprek meer dan eens.
Communicatie onder druk
Dit genot vond ik ook terug in mijn werk als trainer. Vanaf het begin leerde ik naast mijn journalistieke werk wetenschappers hoe je presentaties maakt. Dat ging niet alleen over het vatten van onderzoek in een pakkende begin-midden-eind structuur, maar ook over de visuele ondersteuning daarvan. Daarin kon ik mijn beeldende creativiteit kwijt. Ik teken en schilder graag en had als student al onderwijs gegeven in vormgeven en het werken met Illustrator, InDesign en Photoshop.
Ook begon ik al snel met het adviseren van wetenschappers die zich voorbereidden op een interview bij NWO en later ERC. Als verhalenmaker en ontwerper van slides. Ik vond (en vind) het geweldig om wetenschappers te helpen die zich voorbereiden op allesbepalende communicatie. De grote concurrentie, het zwart-witte van de uitkomst en wat ervan afhangt geven een grote bereidheid tot het leren van de vaardigheden die nodig zijn voor een succesvol optreden. Die door alle betrokkenen gevoelde urgentie miste ik in andere vormen van wetenschapscommunicatie.
Je staande houden
Hoe langer ik dit werk deed, hoe meer ik doordrongen raakte van het belang van de lagen die onder de oppervlakte liggen. Ik ontdekte dat een slide een uitdrukking is van een verbeelding van een kernboodschap die een rol speelt in een verhaal dat geworteld is in strategie. Strategie ging een steeds grotere rol spelen in mijn trainingen en adviezen: analyseren van de context, het publiek, het doel, het medium en dit vertalen in effectieve verhalen. Verhalen die het verschil maken.
Maar deze technische benadering van belangrijke communicatie is eenzijdig. Het sluit aan bij de kracht van de wetenschapper en de kracht van velen werkzaam in deze sector: de ratio. De mens wordt vaak over het hoofd gezien. De ontvangende mens, maar ook de brenger van het verhaal. Een goed verhaal heeft een boodschapper nodig die het vol overtuiging brengt. Die zich staande houdt in het heetst van de strijd. Daar ligt natuurlijk een belangrijke taak voor coaching. Maar ook verhalen zelf spelen hierin een centrale rol.
De puzzelstukjes vallen op hun plaats
In mijn honderden sessies met wetenschappers zag ik dat een overtuigend onderzoeksverhaal vier componenten samenbrengt. Het onderzoek geeft je het gevoel bij te dragen aan een betere wereld. Het sluit aan bij waar je goed in bent en stelt je in staat door te groeien. Je kunt er geld mee verdienen. En, voor jou is er niets leukers dan jouw onderzoek. Door verhalen op deze manier kloppend te maken, overtuigen ze niet alleen het publiek, maar brengen ze carrières daadwerkelijk naar een hoger niveau.
En parallel aan mijn reis van het hoofd naar het hart, ontwikkelde mijn bedrijf zich van een focus op de ideeën naar de mensen erachter. Ik weet dat dit het verschil maakt en wil deze visie verder brengen dan mijn eigen capaciteiten. Het is een groot voorrecht om te zien hoe mijn groeiende team aanslaat op deze ambitie. Samen bieden we het strategisch inzicht, de creativiteit en de coachingsexpertise om wetenschappers naar topprestaties te begeleiden.
Voor mij voelt de overstap van eenmanszaak naar B.V. en van zzp’er naar zmp’er als een volgende sprong in het diepe. Gelukkig weet ik inmiddels dat dat nodig is als je ergens wilt komen.
In dit verhaal vermeldde ik een aantal mijlpalen op mijn eigen pad. Tegelijk wil ik mijn reisgenoten graag bedanken. Mijn klanten voor hun vertrouwen en onze samenwerking, mijn mentoren voor hun inzichten en levenslessen en al die partners voor hun bijdragen aan de groei van zoveel wetenschappers.